Fuketi düşünəndə əksər Azərbaycan investoru avtomatik olaraq sahil xəttini, villaları və turist axınını göz önünə gətirir. Amma Tayland bazarında bir başqa şəhər sakitcə öz simasını dəyişir - Çiangmay. Burada son illərin ən maraqlı hadisəsi baş verib: çinli alıcıların illərlə hökmranlıq etdiyi kondominium bazarında güc balansı kökündən dəyişib.
Birbaşa faktla başlayaq: Çiangmayda Myanma vətəndaşlarının kondominium alışları 42,9% artıb və onlar artıq şəhərdəki ən böyük xarici alıcı qrupuna çevriliblər. Amerikalı alıcıların marağı 23,8% yüksəlib, italyan alıcılar isə 200% artımla ümumiyyətlə diqqəti çəkiblər. Eyni zamanda çinli alıcıların fəallığı davamlı olaraq azalır. Bu rəqəmlər Thailand Business News mənbəyinə istinadən verilir.
Niyə çinli alıcılar geri çəkilir?
Bir neçə il əvvəl 2-5 milyon bat seqmentində çin kapitalı əsas oyunçu idi. Bu gün mənzərə tamamilə fərqlidir - tələbat çoxqütblü xarakter alıb. Əsas səbəblər Çinin daxili iqtisadi türbulentliyi və kapital çıxışına qoyulan sərt nəzarətdir. Bəzi investorlar kapitallarını daxili bazara və ya Haynan kimi daha yaxın istiqamətlərə yönləndiriblər.
Bu tendensiya təkcə Çiangmaya aid deyil, ölkə səviyyəsində də eyni mənzərə müşahidə olunur. Bangkok mərqəzli REIC hesabatına görə (Nation Thailand tərəfindən sitat gətirilib), 2026-cı ilin birinci rübündə ölkə üzrə çinli alıcılara kondominium transferləri kəskin azalıb: say 38,8%, dəyər isə 42,9% düşüb. Bu boşluğu isə digər millətlər doldurub - Rusiya (+33%), Hindistan (+40%), Avstraliya (+36,1%), Almaniya (+17,4%) və Böyük Britaniya (+13%). Çiangmaydakı yerli alıcı tərkibi sadəcə bu milli yenidənbölgünün regional təzahürüdür.
Rəqəmlərlə əsas göstəricilər
- Çiangmayda Myanma vətəndaşlarının kondominium alışları 42,9% artıb, onlar şəhərin ən böyük xarici alıcı qrupudur
- Amerikalı alıcıların marağı 23,8% yüksəlib
- İtalyan alıcılar 200%, holland alıcılar isə 50% artım göstərib
- Çinli alıcıların fəallığı davamlı azalma trendindədir
- Yeni Çiangmay layihələrində orta kvadratmetr qiyməti 45 000-70 000 bat təşkil edir - bu, oxşar Fuket təklifindən 2-3 dəfə ucuzdur
- Daha diversifikasiya olunmuş alıcı bazası bir ölkəyə bağlı ani kapital çıxışı riskini azaldır
Bu dəyişikliyin arxasında hansı faktorlar dayanır?
- Myanma Taylandla həmsərhəddir və ölkədəki siyasi qeyri-sabitlik varlı vətəndaşları ən yaxın təhlükəsiz əmlak mərkəzinə yönəldir. Çiangmay sərhəddən cəmi 150 km məsafədədir
- Taylandın 2522-ci il (B.E.) Kondominium Qanununa əsasən, xarici vətəndaşlar istənilən kondominium layihəsində vahidlərin 49%-ə qədərini mülkiyyətə ala bilər. Əksər Çiangmay layihələrində bu kvota hələ də tam dolmayıb
- Bazar qiymətləndirmələrinə görə Çiangmay kondominiumlarının orta uzunmüddətli icarə gəlirliliyi illik 5-7% təşkil edir - bu, Bankokun periferik rayonları ilə müqayisə oluna bilər
- Çiangmay ildə 10 milyondan çox turist qəbul edir (Tayland Turizm İdarəsi, 2024-cü il məlumatı), bu da qısamüddətli icarə tələbatını dəstəkləyir
- Şəhər Nomad List reytinqində rəqəmsal köçərilər üçün dünyanın ilk 5 mərkəzi arasındadır, bu da Qərb ölkələrindən gələn alıcıların marağını artırır
- 2024-cü ildən inşa olunan yeni beynəlxalq hava limanı terminalı tutumu 20 milyon sərnişinə qədər artıracaq
- Mərkəzi rayonlarda (Nimmanhaemin, Old City) kondominium dəyəri son üç ildə təxminən 12-18% artıb
Çiangmay yoxsa Fuket: hansı daha sərfəlidir?
Beynəlxalq investor üçün bu dəyişiklik xüsusilə Fuketlə müqayisədə maraqlıdır. Ada hələ də əsas diqqət mərkəzi olaraq qalır, amma orada yaxşı yerləşən studiya üçün giriş həddi artıq 4-8 milyon bata qədər qalxıb. Çiangmayda isə oxşar vahid 1,5-3 milyon bata başa gəlir. İcarə gəlirliliyi təxminən eynidir, amma sahiblər arasında rəqabət xeyli aşağıdır.
Eyni zamanda Fuket fərqli bir alıcı profilini cəlb etməyə davam edir. Bangkok Post-un REIC məlumatlarına istinadən verdiyi hesabata görə, Fuket rusiyalı alıcılar üçün transfer dəyərinə görə ölkədə lider mövqedədir - 2026-cı ilin birinci rübündə 156 vahiddən 1,06 milyard bat, yəni onların ölkə üzrə ümumi transfer dəyərinin 64%-i məhz Fuketə düşüb.
Aşağıdakı cədvəl iki bazarın fərqini yığcam şəkildə göstərir:
| Göstərici | Çiangmay | Fuket |
|---|---|---|
| Studiya giriş qiyməti | 1,5-3 milyon bat | 4-8 milyon bat |
| Kv.m. qiyməti (yeni layihələr) | 45 000-70 000 bat | 2-3 dəfə yuxarı |
| Uzunmüddətli icarə gəlirliliyi | 5-7% | Müqayisə oluna bilər |
| Əsas alıcı profili | Myanma, ABŞ, İtaliya, Niderland | Rusiya (transfer dəyərinin 64%-i) |
Diversifikasiya niyə əhəmiyyətlidir?
Daha müxtəlif alıcı bazasının başqa bir faydası da var - bazar likvidliyi. Bir bazar tək bir ölkənin vətəndaşlarından asılı olanda, valyuta nəzarətinin sərtləşməsi və ya siyasi dönüş bir gecədə tələbatı çökdürə bilər. Çiangmay məhz bu zəiflikdən uzaqlaşır. Dünyanın müxtəlif regionlarından beş-altı fəal alıcı qrupu ikinci əl bazarı üçün bir növ təhlükəsizlik yastığı rolunu oynayır.
İnfrastruktur da diqqətdən qaçırılmamalı amildir. Hava limanının genişləndirilməsi və Bankokdan planlaşdırılan sürətli qatar xətti şəhərin nəqliyyat əlaqələrini yaxşılaşdırır, bu da xarici investorlar üçün baxış səfərlərini getdikcə rahatlaşdırır.
Risklər də diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Çiangmay mövsümi bazardır - fevraldan aprelə qədər şəhər tüstü-duman (haze mövsümü) problemi ilə üzləşir, bu da həmin dövrdə qısamüddətli icarənin cəlbediciliyini azaldır. Əmlak idarəetmə infrastrukturu isə Fuketlə müqayisədə hələ az inkişaf edib, ona görə etibarlı idarəetmə şirkəti tapmaq üçün diqqətli araşdırma tələb olunur.
Çiangmaydakı alıcı tərkibinin dəyişməsi təhlükə deyil, imkandır. Çoxmillətli tələbat bazarı daha davamlı edir. Aşağı giriş həddi investorlara portfeli daha bahalı Fuketə tam kapital yönəltmədən diversifikasiya etmək imkanı verir. Ortamüddətli kapital artımı axtaran investorlar üçün Taylandın ikinci şəhəri diqqətlə araşdırılmağa dəyər. Tayland Əmlakı komandası olaraq biz də bu bazarı yaxından izləyirik və müştərilərimizə hər iki şəhər üzrə obyektiv müqayisə təqdim edirik.
Mənbə: Nation Thailand