Phuket və ya Tailandın başqa bir yerindəki villasının elektrik xərcləri ilə baş sındıran Azərbaycan vətəndaşları üçün bir yenilik var: Tailand hökuməti günəş paneli quraşdıranlara 200.000 baht həcmində vergi endirimi təklif edir. Bu, sadəcə bir vəd deyil, rəsmi sənədlə təsdiqlənmiş bir imkandır.
Qısa cavab: 805 nömrəli Krallıq Fərmanı əsasında fərdi mülk sahibləri, 3 mart 2026 - 31 dekabr 2028 tarihlər arasında quraşdırılan uyğun günəş sisteminin avadanlıq və montaj xərclərini (ƏDV daxil) gəlir vergisi bazasından çıxa bilər. Maksimum hədd 200.000 bahtdır, qaydalar isə olduqca konkretdir.
Bu Güzəşt Azərbaycanlı Alıcıları Niyə Maraqlandırır?
Phuketdə villa alan Azərbaycan vətəndaşlarının böyük hissəsi ya icarə gəliri əldə edir, ya da tam zamanlı orada yaşayır. Hər iki halda Tailandda şəxsi gəlir vergisi üzrə bəyannamə veriləndə bu çıxım birbaşa real pul qənaəti deməkdir. 20% vergi dərəcəsi ilə hesablasaq, 200.000 bahtlıq çıxım 40.000 baht vergi azalması deməkdir. 35% dərəcəsində bu rəqəm 70.000 bahta çatır.
Bunu elektrik xərclərindəki azalma ilə birləşdirəndə mənzərə daha cəlbedici görünür: uyğun sistemlər ümumi istehlakın 50-70%-ni örtür.
Güzəştin Əsas Şərtləri Nələrdir?
- Maksimum çıxım miqdarı: 200.000 baht (avadanlıq + quraşdırma xərci, ƏDV daxil)
- Qüvvədə olma müddəti: 3 mart 2026 - 31 dekabr 2028 (yalnız yeni quraşdırmalar, geriyə dönük tətbiq yoxdur)
- Kim hüquq qazanır: Fərdi şəxslər, həm rezidentlər, həm qeyri-rezidentlər
- Sistem növü: Şəbəkəyə qoşulmuş (on-grid) günəş sistemi, MEA və ya PEA milli şəbəkəsinə bağlı, maksimum 10 kVt gücündə
- Bir vergi ödəyicisi - bir sistem: İki villaya sahib olmaq ikiqat güzəşt hüququ vermir
- Nə vaxt tətbiq edilir: Şəbəkəyə rəsmi qoşulmanın tamamlandığı vergi ilində, yalnız bir dəfə
- Əlavə güzəşt: DEDE/EGAT 5 ulduzlu enerji səmərəli cihazlar üçün ayrıca 50% çıxım mövcuddur (eyni xərc üçün hər iki güzəştdən eyni anda istifadə edilmir)
Hansı Sahiblər Bu Güzəştdən Yararlanır?
Tailandda Daimi Yaşayan Villa Sahibi
Tailanda tam zamanlı köçmüş, aylıq 5.000-10.000 baht elektrik xərcləri olan biri üçün 5-8 kVt-lıq sistem ən məntiqli seçimdir. Belə sistemin quraşdırma daxil qiyməti adətən 250.000-400.000 baht arasında olur. 200.000 bahtlıq çıxım vergitutma bazasını birbaşa azaldır. Nəticə: vergi üzərindən 40.000-50.000 baht qənaət, elektrik xərclərinin isə 50-70% azalması. Geri ödəmə müddəti 7-8 ildən 5-6 ilə qədər qısalır.
Diqqət: Tailandda kifayət qədər vergitutula bilən gəlir olmasa, çıxımın faydası da proporsional azalır.
İcarə Villası olan İnvestor
Villasından icarə gəliri əldə edib bunu Tailandda fərdi şəxs kimi bəyan edənlər bu güzəştdən birbaşa yararlanır. Şərt odur ki, sistem fərdi adınıza qeydiyyata alınmış olsun, şirkət adına yox. Villa bir Thai MMC-si vasitəsilə tutulursa, 805 nömrəli Fərman tətbiq edilmir, çünki bu güzəşt yalnız fiziki şəxslərə aiddir.
Mülkiyyəti şirkətdən fərdi ada keçirmək öz hüquqi və vergi nüanslarını gətirir, buna görə mütəxəssis məsləhəti almadan addım atılmamalıdır.
Qeyri-Rezident Mülk Sahibi
Fərman qeyri-rezidentləri də əhatə edir. Lakin çıxımın faydası yalnız Tailandda vergitutula bilən gəlir olduqda ortaya çıxır. Rəsmi bəyan edilmiş icarə gəliri bu şərti ödəyir. Tailandda heç bir vergi öhdəliyi yoxdursa, çıxımın praktiki dəyəri sıfıra bərabər olur.
Mənzil (Kondominium) Sahibi
Texniki olaraq fərdi şəxslərə açıq olsa da, kondominium sahibi üçün bu güzəşt demək olar ki, əlçatmazdır. Damı binanın hüquqi şəxsi idarə edir, quraşdırma isə bütün sahiblərin ortaq qərarını tələb edir. Faktiki olaraq bu seçim yalnız müstəqil villa, ev və ya townhouse sahiblərini maraqlandırır.
Müqayisəli Cədvəl
| Parametr | Günəş Paneli Çıxımı (Fərman 805) | DEDE/EGAT 5 Ulduzlu Cihaz Çıxımı | Güzəşt Tətbiq Edilmədikdə |
|---|---|---|---|
| Maksimum çıxım | Vergitutma bazasından 200.000 baht | Xərcin 50%-i | 0 baht |
| Avadanlıq növü | Şəbəkəyə qoşulmuş günəş sistemi, maks. 10 kVt | DEDE/EGAT 5 ulduzlu cihazlar | İstənilən |
| Təchizatçı tələbi | MEA/PEA şəbəkə qoşulması; ƏDV qeydiyyatlı montajçı; elektron vergi fakturası | ƏDV qeydiyyatlı satıcı; elektron faktura | Yoxdur |
| Digər çıxımlarla birləşdirilə bilərmi | Xeyr - eyni xərc üçün ikinci çıxım tətbiq edilmir | Xeyr - eyni qayda | Tətbiq edilmir |
| Qüvvədə olma müddəti | 3 mart 2026 - 31 dekabr 2028 | 3 mart 2026 - 31 dekabr 2028 | Müddətsiz |
| 20% dərəcəsində real qənaət | 40.000 bahta qədər | Xərc miqdarından asılı | 0 baht |
| 35% dərəcəsində real qənaət | 70.000 bahta qədər | Xərc miqdarından asılı | 0 baht |
Ən Çox Edilən Səhvlər və Risklər
Şəbəkədən kənar (off-grid) sistem quraşdırmaq. Fərman yalnız MEA və ya PEA şəbəkəsinə qoşulmuş sistemlərə aiddir. Müqaviləni imzalamadan əvvəl podratçıdan rəsmi şəbəkə qoşulmasının təmin edileceğini yazılı olaraq təsdiqləyin.
Villanın şirkət adına olması. Villa bir Thai MMC-si və ya xarici şirkət üzərindən tutulursa, fərdi vergi güzəşti tətbiq edilmir. Layihəyə başlamadan mülkiyyət strukturunu yoxlayın.
10 kVt həddini aşmaq. Sistem bu həddən çox olarsa, güzəşt tamamilə itirilir. Residential villalar üçün 5-8 kVt sistem adətən istehlakın 50-70%-ni örtür və həddən xeyli aşağı qalır.
Sənədlərin çatışmazlığı. Vergi İdarəsi ƏDV qeydiyyatlı təchizatçıdan elektron vergi fakturası və MEA/PEA-dan rəsmi şəbəkə qoşulması təsdiqi tələb edir. Bu iki sənədsiz tələb rədd ediləcək.
Eyni xərci iki dəfə tətbiq etmək. Bir xərc eyni anda iki ayrı vergi güzəştinə tətbiq edilə bilməz. Hansı güzəştin daha çox fayda verəcəyini vergi məsləhətçisi ilə müzakirə edin.
3 mart 2026-dan əvvəl tamamlanan işlər. Fərmanın qüvvəyə girməsindən əvvəl başa çatdırılan quraşdırmalar uyğun sayılmır, hətta ödəniş sonradan edilsə belə.
Güzəşti nağd geri ödəmə hesab etmək. Bu, vergi bazasından çıxımdır, birbaşa pul geri qaytarma deyil. Tailandda vergi öhdəliyiniz çıxımın yaratdığı qənaətdən azdırsa, siz yalnız faktiki borcunuz qədər faydalanırsınız.
Tayland Əmlakı Mütəxəssisləri Nə Tövsiyə Edir?
Phuketdə villa baxan alıcılar üçün günəş paneli güzəştini mülk seçimi mərhələsindən etibarən nəzərə almaq məntiqlidir: standart villa (200-300 kv.m, hovuz) üçün 5-8 kVt sistem, həm 10 kVt həddini aşmır, həm də xərcin böyük hissəsini 200.000 bahtlıq çıxım pəncərəsinə sığışdırır. Tayland Əmlakı komandası müştərilərə mülkiyyət strukturunun bu güzəştə uyğun olub olmadığını ilkin mərhələdə yoxlamağı məsləhət görür.
Mənbə: Expat Tax Thailand